
Yetərli və balanslı qidalanmada mühüm yer tutan qoz-fındıq, antioksidant vitaminlərdən E vitamini və lif baxımından zəngindir. İsti ilə birlikdə müxtəlif emal proseslərindən keçdikdə antioksidant xüsusiyyətlərini itirir, tərkibindəki faydalı yağlar isə trans yağlara çevrilir. Bu proseslər zamanı duz əlavə olunduğu üçün qovrulmuş halda istehlak edildikdə çox duz səbəbindən öd artırıcı xüsusiyyətə malikdirlər. Bu səbəblərə görə sağlam qidalanma rutinimizdə qovrulmuş qoz-fındıq əvəzinə çiy qoz-fındıqlara üstünlük verməliyik. Çiy qoz-fındıqlarda isə diqqət etməli olduğumuz məqam bu qidaların fitik turşu tərkibinin yüksək olmasıdır. Fitik turşu bitki hüceyrələrində fosforun depo formasıdır. Bitkilərin cücərmə müddətinə qədər bitkilər üçün faydalı və qoruyucu təsir göstərir.
Yetərli və balanslı qidalanmada mühüm yer tutan qoz-fındıq, antioksidant vitaminlərdən E vitamini və lif baxımından zəngindir. İsti ilə birlikdə müxtəlif emal proseslərindən keçdikdə antioksidant xüsusiyyətlərini itirir, tərkibindəki faydalı yağlar isə trans yağlara çevrilir. Bu proseslər zamanı duz əlavə olunduğu üçün qovrulmuş halda istehlak edildikdə çox duz səbəbindən öd artırıcı xüsusiyyətə malikdirlər. Bu səbəblərə görə sağlam qidalanma rutinimizdə qovrulmuş qoz-fındıq əvəzinə çiy qoz-fındıqlara üstünlük verməliyik. Çiy qoz-fındıqlarda isə diqqət etməli olduğumuz məqam bu qidaların fitik turşu tərkibinin yüksək olmasıdır. Fitik turşu bitki hüceyrələrində fosforun depo formasıdır. Bitkilərin cücərmə müddətinə qədər bitkilər üçün faydalı və qoruyucu təsir göstərir.
Fitik Turşu Niyə Zərərlidir?
Fitik turşu bədənimizdə Kalsium, Maqnezium, Sink və Dəmir minerallarının udulmasını əngəlləyir. Bədənimizdə fitik turşunu parçalaya bilən Fitaz fermenti sintez olunmadığı üçün fitik turşu tərkibli qidaların fitik turşu miqdarını müxtəlif proseslərlə azaltmaq lazımdır. Bu proseslərdən quru meyvələr üçün ən uyğun olanı islatma üsuludur.
Islatma Metodu Nədir?
Quru meyvələrin növlərinə görə uyğun müddətlərdə duz əlavə edilmiş suda saxlanmasıdır. Badem və fındığı 8-12 saat, qozu isə 4 saat suda saxlamaq quru meyvələri fitik turşusundan təmizləmək üçün uyğun müddətlərə nümunədir. Quru meyvələri islatdıqda içindəki fitik turşu miqdarı əhəmiyyətli dərəcədə azalır və bu proseslə quru meyvələrin biyo istifadəsini artırmış oluruq.
Gündə Nə Qədər Quruyemiş İstifadə Edilməlidir?
Quru meyvələr sağlam qida maddələri ilə zəngin olsa da, yağ tərkibi yüksək olan qidalar olduqları gözardı edilməməlidir. Gün ərzində çox istehlak edildikdə, kilo alımını artıra bilərlər. Əgər kilo vermə prosesindəsinizsə, quru meyvə istehlakınız gündə 10-12 ədədni keçməməlidir. Çiy quru meyvələr yaxşı ara yemək ola bilər. Meyvə ilə birlikdə və ya qəhvənin yanında yeyə bilərsiniz.
Ən Sağlam Quru Meyvələr Hansılardır?
• Quru meyvələrin zəngin qida maddəsi tərkibi səbəbindən (Çoxlu Doymamış Yağ Turşuları, Təkli Doymamış Yağ Turşuları, Kalium, Maqnezium, Mis, Selen, E və K vitaminləri, Fol turşusu və lif) sağlamlığa müsbət təsirləri vardır.
• Badam, Kalsium və E vitamini baxımından zəngindir. Xüsusilə sümük əriməsi və yüksək antioksidant qabiliyyətinə görə iltihabı önləmək üçün faydalıdır.
• Fındıq, Fol turşusu və Maqnezium ehtiva edir. Kramp və əzələ ağrısı şikayəti olan şəxslər üçün faydalıdır.
• Qacı, Sink və Dəmir mineralları ilə zəngindir. Xüsusilə anemiyası olan insanlara faydalıdır. Sink, insulin ifrazını artırdığından insulin müqaviməti olan şəxslər üçün faydalıdır.
• Antep fıstığı, kalium və B6 vitamini ilə zəngin bir quru meyvədir. Ürək xəstəliklərində faydalıdır. Xüsusilə B6 vitamini çatışmazlığından yaranan anemiyanı önləyir.
• Braziliya Qozu maqnezium və selenium minerallarını ehtiva edir. Antioksidant qabiliyyəti yüksək olduğundan immun sistemini gücləndirir və xüsusilə qalxanvari vəzi xəstəliklərində istehlak edilməlidir.
• Qoz, omega-3 baxımından zəngindir. Antiinflamatuar xüsusiyyətə malikdir və yaddaşı gücləndirir. Ürək sağlamlığına müsbət təsir göstərir.
Çiğ qoz-fındığın hər növü fərqli bir qida maddəsini ehtiva edir, buna görə də sağlamlığımız üçün qidalanmamızda qoz-fındığın hər növünə yer verməliyik.
Qozun Xolesterol Səviyyələrinə Təsiri
Qoz, tərkibindəki omeqa-3 yağ turşuları sayəsində yüksək sıxlıqlı lipoprotein (HDL) xolesterol nisbətinin aşağı sıxlıqlı lipoprotein (LDL) xolesteroldan yüksək olmasına kömək edir. Qozun xolesterol üzərində yaxşılaşdırıcı təsirinin yanında, damar və ürək xəstəlikləri riskini azaltdığı da bildirilmişdir. Omeqa-3 yağ turşuları qan laxtalanmasına təsir etdiyi üçün, xüsusilə qan durulaşdırıcı istifadə edən şəxslər qoz istehlakına diqqət etməlidirlər.
Qoz Suyu İçmək Faydəlidirmi?
Qoz suyunun xolesterolu aşağı salıcı təsiri geniş yayılan yanlış biliklərdən biridir. Suda saxlanılan qoz-fındıq və quru meyvələr suya faydalı mineralların mənimsənilməsini azaldan Fitik turşusu buraxırlar. Buna görə də məlum olanın əksinə, qozu suda saxlayıb suyunu içmək faydadan çox zərər gətirir. Aparılan tədqiqatlarda qoz suyu içən və sağlam qidalanan iki qrup müqayisə edildikdə, qoz suyunun xolesterolü aşağı salıcı təsiri müşahidə olunmayıb.
Görüşdən əvvəl suallar
Məlumatın sağlamlıq tarixçəniz, dərmanlarınız və müayinələrinizlə əlaqəsini müzakirə edin. Simptomun səbəbi necə araşdırılacaq, hansı dəyişiklik izlənəcək və təkrar qiymətləndirmə nə vaxt olacaq? Tək simptom və ya internet yazısı diaqnoz qoymur.
Əlaqəli mənbələr
Mənbələr mövzu haqqında məlumat verir, fərdi müalicə tövsiyəsi deyil.

