İyot molekülü troid hormonu sentezinde kullanılan önemli bir mineraldir. Troid dışı dokularda ise antioksidan özelliği nedeniyle serbest radikal hasarına karşı bu dokuları korur. Peroksit radikali ve hidrojen peroksit zararlı serbest radikallerdendir.

Aşağıdaki denklemde peroksit radikalini iyotun nötralize etmesi gösterilmiştir. Buradaki R.hidroksil radikalidir.

2R.+ 2I− → 2R:+ I ,    R.=OH

İyotun girdiği bir başka reaksiyon hidrojen peroksitin dissosiasyon reaksiyonudur.Reaksiyon sonucunda su molekülü oluşur.

H2O2 +2I− →H2O+I2

Lipid preoksidasyon reaksiyonunda da iyot etkin rol oynar.

LOOH+2H+ +2I− →LOH+H2O+I2

I2 →2I−

Bu katalitik sistem çok etkindir. Reaksiyonlar sonucu oluşan iodine (I2) tioller ve inorganik bileşiklerce tekrar indirgenebilir. Moleküler iodin bilinen en kuvvetli antiseptik ve antibakteriel ajanlardandır.

Bir çok hastalığın gelişme mekanizmasında artmış serbest radikal hasarı rol oynamaktadır. Bunlar genellikle dejeneratif, inflamatuar ve kronik hastalıklardır. Yaşlanma, kardiyovasküler hastalıklar, lipid metabolizması bozuklukları, ateroskleroz, diyabet, solunum sistemi hastalıkları, katarakt ve kuru göz sendromu , maküler dejenerasyon gibi göz hastalıkları, nörolojik hastalıklar ve stres bu hastalıklara örnek verilebilir.

Kardiyak ve vasküler hastalıklarda, troid hormonunun seviyesinin bir miktar yüksek olması anti aterojenik etkisi nedeniyle olumludur. Troid hormonlarının artışıyla bazal metabolik hızın artması kan kolesterol ve trigliserid düzeylerini düşürür. Bu da troid fonksiyonları ve lipid metabolizması arasındaki ilişkinin bir göstergesidir.

İyot molekülü aterosklerozu farklı mekanizmalarla engeller.Bunlar,

  1.  Unsature yağ asitleri, lipidler ve lipoproteinler üzerinde antioksidan etkisi nedeniyle okside LDL düzeyini azaltır.
  2. Glutatyon peroksidaz gibi antioksidan enzimlerin düzeyini artırır.
  3. Troid fonksiyonlarını düzenleyerek metabolizmayı hızlandırır.
  4. Bağ dokusundaki oksidatif hasarı önleyerek indirekt olarak kardiyoprotektif etki gösterir.

Yapılan bir araştırmada, iskemi reperfüzyon hasarı oluşturulmuş kobaylara intavenöz iyot infüzyonu yapıldığında kalp hasarını %75 azalttığı gösterilmiştir.

Kaynaklar:

1.Winkler R.(2015) Iodine—A Potential Antioxidant and the Role of Iodine/Iodide in Health and Disease Natural Science, 7, 548-557 http://www.scirp.org/journal/ns http://dx.doi.org/10.4236/ns.2015.712055

2.Stolc, V. (1972) Regulation of Iodine Metabolism in Human Leukocytes by Adesonine 3’,5’-Monophosphate. Bio- chimica et Biophysica Acta, 264, 285-288. http://dx.doi.org/10.1016/0304-4165(72)90292-9

3.Iwata, A., Morrison, M.L. and Roth, M.R. (2014) Iodide Protects Heart Tissue from Reperfusion Injury. PLoS ONE, 9, e112458. http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0112458

4.Kurasaki, M., Saito, T., Kaji, H., Kojim, A.Y. and Saito, K. (1986) Increased Erythrocyte Catalase Activity in Patients with Hyperthyroidism. Hormone and Metabolic Research, 18, 56-59. http://dx.doi.org/10.1055/s-2007-1012225

5.Bolzan, A.D., Brown, O.A., Goya, R.G. and Bianchi, M.S. (1995) Hormonal Modulation of Antioxidant Enzyme Ac- tivities in Young and Old Rats. Experimental Gerontology, 30, 169-175. http://dx.doi.org/10.1016/0531-5565(94)00053-0

Yorum Bırakın